Hafnagata 8, Höfnum, Reykjanesbæ

Heiti: Gunnarsholt

Byggingarár: 1909

Brann: 1999

Upphafleg notkun: Íbúðarhús

Fyrsti eigandi: Guðmundur Kr. Guðmundsson og Þórunn Einarsdóttir

Upphafleg staðsetning: Tjarnargata 14 (áður nr. 7), Keflavík, Reykjanesbæ

Flutt: 1980 að Hafnagötu 8, Höfnum, Reykjanesbæ

Heimild: Guðjón M. Guðmundsson (1982, 1. apríl). Eftirminnilegt ferðalag tólf ára drengs. Faxi, 42. árg., 3. tbl., bls. 69.

Hafnagata 8, Höfnum árið 1998. Heimild: Víkurfréttir, 15. október 1998, 19. árg., 40. tbl., bls. 2.

Saga:

Veturinn 1895 til 1896 var reist fyrsta íshúsið í Keflavík af Ísfélagi Keflavíkur. Húsið var reist á spildu sem nú (2025) afmarkast af Tjarnargötu, Sólvallagötu, Norðurtúni og Hringbraut. Rekstur hússins stóð alltaf höllum fæti, m.a. vegna þeirra skulda sem stofnað var til við byggingu hússins. Enn harðnaði á dalnum þegar fleiri íshús tóku til starfa, m.a. í eigu Duus verslunar. Í upphafi árs 1905 var ákveðið að slíta félaginu og bjóða húsið upp. Verslun H. P. Duus var hæstbjóðandi. Ekki stóð til að halda áfram að nota húsið sem íshús, heldur var það brátt rifið niður …¹

… allt nema grindina, sem rennt var á trjádrumbum að núverandi Tjarnargötu. Þar var grindinni komið fyrir á lóð og Jón smiður Jónsson [1861-1930], sem kallaður var Jón í Eldhúsinu, var fenginn til að gera tvö íbúðarhús úr grind gamla hússins. Annað þeirra var selt Guðmundi Kr. Guðmundssyni [1861-1944] sem flutti inn í það ásamt fjölskyldu sinni vorið 1906.²

Hitt húsið sem Jón smíðaði var minna. Það stóð á mótum Vallagötu og Íshússtíg, þar sem svonefndur Önnubær hafði staðið. Það brann árið 1964 og var þá rifið, en síðar var flutt á lóð þess hús úr Höfnum. Jón fékk viðurnefni sitt af því að hann bjó í húsi sem verið hafði eldhús Duus-fjölskyldunnar. Hann var sagður góður smiður og vann lengi hjá Duus verslun við smíðar. Í hjáverkum smíðaði hann margskonar húsgögn.³

Hús Guðmundar Kr. var fyrst númer 7 við Tjarnargötu, en fékk síðar númerið 14. Eiginkona hans var Þórunn Einarsdóttir (1864-1951). Þau eignuðust fimm syni sem allir urðu sjómenn og útgerðarmenn.⁴

Þegar gert var fasteignamat á húsinu árið 1930 var Guðmundur Kr. enn eigandi þess. Þá var sagt að húsið sjálft væri rétt tæpir 40 fermetrar að flatarmáli, en auk þess var 4 fermetra inngangsskúr við húsið. Þá var ein íbúð í húsinu sem skiptist í 5 herbergi. Enginn kjallari var undir húsinu og ekki voru neinar vatnsleiðslur í húsinu og þ.a.l. ekkert salerni, en í því var rafmagn og það hitað upp með ofnum og eldavél. Húsið er talið vera fyrsta portbyggða húsið í Keflavík. Þegar hús er portbyggt nær þakið ekki alveg niður að gólfi risins, heldur halda veggir áfram upp fyrir gólfið, risið nýtist betur og verður hærra.

Guðmundur og Þórunn bjuggu í húsinu við Tjarnargötu 14 þar til Guðmundur lést árið 1944. Flutti þá Þórunn til sonar síns og húsið var selt.⁵

Þegar fyrir dyrum stóð endurskipulag við Tjarnargötu var ljóst að húsin númer 10, 12 og 14 yrðu að víkja, en þau stóðu þar sem nú er lóðin Tjarnargata 12, þar sem ráðhús Reykjanesbæjar stendur. Húsin númer 12 og 14 voru flutt í Hafnir árið 1980 og urðu þar Hafnabraut 8 og 10.⁶

Í júlí árið áður hafði Gunnar Sveinbjörnsson gert lóðarleigusamning við hreppsnefnd Hafnahrepps um lóðir við Hafnagötu, Gunnarsholt og Þórukot, til að byggja á þeim íbúðarhús. Í yfirlýsingu frá sveitarstjóra Hafnarhrepps árið 1982 segir að Gunnarsholt skuli vera númer 8 við Hafnagötu og Þórukot númer 10.⁷

Í gögnum Reykjanesbæjar hafa ekki fundist heimildir um hvaða hús var sett niður á hvorri lóð, en Gunnar Sigurðsson, sem átti húsið númer 12 við Tjarnargötu segir að það hús standi nú við Hafnabraut 10 í Höfnum.⁸ Auk þess sést á mynd af húsinu frá 1998 að húsið númer 8 við Hafnagötu var portbyggt, en húsið númer 10 er það ekki.⁹

Tjarnargata 14 hefur þá verið sett á lóð númer 8 við Hafnabraut í Höfnum og nefnt Gunnarsholt. Það hús brann til grunna árið 1999.¹⁰

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 8. mars, 2025

Heimildaskrá

1
Bjarni Guðmarsson (1997). Saga Keflavíkur 1890-1920, bls. 121-125. Reykjanesbær: Reykjanesbær.
2
Bjarni Guðmarsson (1997), 125.
3
Skúli Magnússon (2008, 1. febrúar). Upphaf tveggja timburhúsa í Keflavík. Faxi, 1. tbl., bls. 18; Sarpur: Menningarsögulegt gagnasafn. Munaskrá. Nr. 2003-309.
4
Guðjón M. Guðmundsson (1982, 1. apríl). Eftirminnilegt ferðalag tólf ára drengs. Faxi, 42. árg., 3. tbl., bls. 68-69; Marta Valgerður Jónsdóttir (1989). Keflavík í byrjun aldar. Minningar frá Keflavík, bls. 112-113. Þrjú bindi. Niðjatöl tóku saman Guðleifur Sigurjónsson og Þorsteinn Jónsson, sem einnig ritstýrði. Reykjavík: Líf og saga í samvinnu við Sögunefnd Keflavíkur.
5
Fasteignamat í Keflavík. Gögn úr gagnasafni Reykjanesbæjar. Ljósrit í eigu Helga Biering; Skúli Magnússon (2008, 1. febrúar). Upphaf tveggja timburhúsa í Keflavík. Faxi, 1. tbl., bls. 18.
6
Margrét Lilja Margeirsdóttir (2019, júní). Hafnir á Suðurnesjum. Skipulagstillaga, bls. 43. MS-ritgerð. Auðlinda- og umhverfisdeild Landbúnaðarháskóla Íslands.
7
Gögn í skjalasafni Reykjanesbæjar.
8
Guðmundur Sigurðsson (2020, 26. nóvember). Tölvupóstur.
9
Hafnabraut 8, Höfnum (1998, 15. október). Víkurfréttir, 19. árg., 40. tbl., bls. 2.
10
Gögn í skjalasafni Reykjanesbæjar.

Deila færslu

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 8. mars, 2025