Hlíð, Mjóafirði
Saga:
Árið 1897 réðst Stefán Baldvinsson (1877-1899), ungur verslunarmaður frá Seyðisfirði, til Konráðs kaupmanns Hjálmarssonar í Mjóafirði. Stefán byggði sér myndarlegt íbúðarhús skammt utan við Brekkubæinn á vestari bakka Götuhúslækjar þar sem bjó með konu sinni, Helgu Austmann (1873-1947) og dóttur sem fæddist 1898. Húsið var kallað Stefánshús.1Vilhjálmur Hjálmarsson (1990). Mjófirðingasögur. Þriðji hluti, bls. 252 og 254. Reykjavík: Bókaútgáfa Menningarsjóðs. „Stefán þótti mikill efnismaður og vel fær í sínu starfi. Hann gaf sig strax að félagsmálum, var til dæmis starfsamur í Vetrarbrautinn, góðtemplarastúku Mjófirðinga. En hans naut ekki lengi við, því hann veiktist af berklum og andaðist á Seyðisfirði 1. apríl 1899.“ Flutti Helga þá til Akureyrar.2Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 254.
Árið 1902 var húsið tekið ofan og flutt vestast í Brekkuþorpið og var innsta hús í þorpinu. Fyrsta árið þar var húsið nefnt Tunga, en síðan Hlíð. Ekki munu hafa verið gerðar miklar breytingar á húsinu þegar það var flutt. „Í suðurhlið voru tvær stofur, eldhús og minna herbergi að norðan, svefnherbergi í rishæð. Kýrnar voru hafðar í skúr við austurgafl, geymsla í kjallara og stundum lömb í stíu.“3Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 121.
Sveinn Benediktsson (1874-1952) og Helga Jónsdóttir (1873-1943) gengu í hjónaband 1. júní 1900. Tveimur árum síðar fluttu þau að Hlíð og bjuggu þar ævina á enda. Þar ólu þau upp syni sína tvo.
Helga tók próf í ljósmóðurfræði árið 1898 og var þá skipuð ljósmóðir í Mjóafirði og gegndi því starfi til ársloka 1940. Sveinn réri til fiskjar og þau hjón voru oftast með tvær kýr og 30 til 40 kindur. Sveinn vann einnig mikið utan heimilis, hann var barnakennari í 29 vetur, „… póstafgreiðslumaður og símstjóri, fiskimatsmaður, oddviti og sýslunefndarmaður. Hann endurskoðaði sýslusjóðsreikninga og hreppa í Suður-Múlasýslu í mörg ár, átti sæti í fasteignamatsnefnd, var umboðsmaður Brunabótafélags Íslands, skattanefndarmaður mjög lengi og kom við sögu meira og minna um eitthvert skeið í þeim félögum sem stofnuð voru og starfrækt um hans daga í sveitinni.“4Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 123.
Jón (1903-1976) sonur Sveins og Helgu hóf sinn búskap í Hlíð með konu sinni Sigríði Björnsdóttur (1912-2007), en þau gengu í hjónaband árið 1947. Auk þess að sækja sjó og stunda svolítinn búskap tók Jón við gæslu pósts og síma eftir föður sinn og Sigríður tók við ljósmóðurstörfum af tengdamóður sinni 1. janúar 1941. Þau bjuggu í Hlíð til ársins 1955 að þau fluttu í Sandhús og síðan til Hafnarfjarðar 1972.5Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 130.
Húsið í Hlíð stóð autt eftir að Jón og Sigríður fluttu úr því og var „… það lítt skemmt þegar þau fluttu til Hafnarfjarðar 1972. En í desember 1974 dró til tíðinda í Hlíð. Seint í þeim mánuði hljóp snjóflóð á húsið, molaði það í sundur og bar brakið út á sjó.“6Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 131.
Leitarorð: Mjóifjörður
Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 14. mars, 2024
Heimildaskrá
- 1Vilhjálmur Hjálmarsson (1990). Mjófirðingasögur. Þriðji hluti, bls. 252 og 254. Reykjavík: Bókaútgáfa Menningarsjóðs.
- 2Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 254.
- 3Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 121.
- 4Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 123.
- 5Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 130.
- 6Vilhjálmur Hjálmarsson (1990), bls. 131.
Deila færslu
Síðast uppfært 14. mars, 2024