Skerplugata 11, Reykjavík

Heiti: Bakkabúð

Byggingarár: 1903

Upphafleg notkun: Íbúðarhús

Fyrsti eigandi: Þorsteinn Þorsteinsson og Guðrún Brynjólfsdóttir

Upphafleg staðsetning: Lindargata 47 (áðurnúmer 25), Reykjavík

Flutt: 1990 að Skerplugötu 11, Reykjavík

Hvernig flutt: Í heilu lagi

Lindargata 45 og 47 á árunum 1930 til 1940. Fjær er húsið númer 47. Ljósm.: Lára Sigurbjörnsdóttir eða Ásgeir Ó. Einarsson. Ljósmyndasafn Reykjavíkur. Mynd nr. 2008 1 022 1-1.jpg.

Skerplugata 11 í júlí 2013. Ljósm.: https://www.google.com/maps/

Saga:

Árið 1903 flutti Þorsteinn Þorsteinsson (1869-1954) skipstjóri með fjölskyldu sína í nýbyggt íbúðarhús við Lindargötu í Reykjavík. Hann þurfti ekki að flytja langt því áður hafði hann búið í næsta húsi vestan við hið nýja hús. Það hús var nefnt Bakkabúð og var byggt árið 1894. Nú fékk hins vegar nýja húsið nafnið Bakkabúð, en eldra húsið kallaðist eftirleiðis Litla Bakkabúð. Fyrst var húsið númer 25 við Lindargötu, en árið 1941 var númerum húsa við götuna breytt og fékk þá húsið númer 47.¹ Húsið hefur væntanlega staðið við Lindargötuna á reitnum milli Vatnsstígs og Frakkastígs.

Brunabótavirðing var gerð í september 1903. Í matsgjörðinni segir m.a.:

Skipstjóri Þorsteinn Þorsteinsson hefur byggja látið einloptað hús [með] porti, kvisti og risi á lóð sinni við Lindargötu 25. Hús þetta er byggt af bindingi, klætt utan með plægðum 1″ borðum, pappa og járni þar yfir og með járnþaki á plægðri 1″ borðasúð með pappa á milli. … Niðri í húsinu er 4 íbúðarherbergi, eldhús, búr og gangur sem allt er þiljað og herbergin með striga og pappír á veggjum og loptum, allt málað. Þar eru 2 ofnar og 1 eldavjel. Uppi eru 6 íbúðarherbergi og gangur sem allt er þiljað og 1 herbergið mað striga og pappír á veggjum og lopti, allt málað. Þar eru 4 ofnar. Kjallari er undir öllu húsinu 4 álnir á hæð. Í honum eru 2 íbúðarherbergi, 2 gangar og 2 geymsluklefar. Steinsteypugólf er í honum öllum og herbergin eru þiljuð með panel á 2 vegu en kalksljettaðir veggir 2 vegu og með panil loptum. …
Við vesturgaflinn á húsinu er inngönguskúr með risi, byggður af sama efni sem húsið sjálft járnvarinn utan er þiljaður og málaður innan. Undir honum er kjallari. …
Við norðurhlið húss er inn og uppgönguskúr byggður eins og húsið sjálft, járnvarinn utan en þiljaður og málaður innan. Undir honum er kjallari.
Við norðurhlið húss þessa er einnig byggður skúr af bindingi, klæddur utan með plægðum 1″ borðum, pappa og járni þar yfir á 2 vegu og með járnþaki á plægðri 1″ borðasúð með pappa á milli. Í honum er fjár og heygeymsla.²

Á lóð sinni byggði Þorsteinn einnig fiskgeymsluhús, skemmur og fyrir neðan Bakkabúð var trébryggja sem útgerðar- og fiskvinnslufyrirtæki sem Þorsteinn átti ásamt bræðrum sínum. Norðan við húsið voru fiskreitir sem tilheyrðu útgerðinni.

Hann [Þorsteinn] var frumkvöðull að vélbátaútgerð við Faxaflóa og gerði fyrstu hafskipabryggjuna í Reykjavík og var bæði skipstjóri og útgerðarmaður. Þorsteinn sat í ótal nefndum t.d. niðurjöfnunarnefnd, og vitamálanefnd. Hann var skipaður eftirlitsmaður skipa og báta árið 1894 og fulltrúi í alþjóðafélagsskap um mannbjörgun.
Þorsteinn var forseti Slysavarnafélags Íslands fyrstu 10 árin eftir að félagið tók til starfa. Einnig átti hann þátt í stofnun margra fyrirtækja.³

Þess má geta að árið 1916 fluttu þau hjón, Guðrún og Þorsteinn, í stórt steinsteypt hús sem Þorsteinn byggði við Templarasund og fékk nafnið Þórshamar.⁴

Um 1990 var húsið flutt að Skerplugötu 11 í Litla Skerjafirði, en þangað var fluttur talsverður fjöldi húsa sem þurftu að víkja af sínum upprunalega stað vegna nýbygginga og annarra framkvæmda.

Leitarorð: Skerjafjörður

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 13. febrúar, 2024

Heimildaskrá

1
Freyja Jónsdóttir (2002, 23. júlí). Bakkastígur 3. Morgunblaðið, 90. árg., bls. 22 C; Guðjón Friðriksson (2022, 10. febrúar). Sótt 15. október 2023 af https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10228470431895958&set=pb.1536850182.-2207520000&type=3; Guðjón Friðriksson. Alfræði Reykjavíkur. Sótt 15. október 2023 af https://archive.ph/Xzmet/image.
2
Borgarskjalasafn Reykjavíkur. Brunabótavirðingar 1900 til 1905. Aðfnr. 735.
3
Freyja Jónsdóttir (2002, 23. júlí).
4
Guðjón Friðriksson (2022, 10. febrúar).

Deila færslu

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 13. febrúar, 2024