Vatnsstígur 12, Reykjavík,  árið 1972. Ljósm.: Sveinn Þórðarson. Borgarsögusafn. Myndasafn. Mynd nr. SÞÓ ÁBS 1243.
Vatnsstígur 12, Reykjavík, árið 1972. Ljósm.: Sveinn Þórðarson. Borgarsögusafn. Myndasafn. Mynd nr. SÞÓ ÁBS 1243.

Vatnsstígur 10, Reykjavík

Byggingarár: 1898
Upphafleg notkun: Íbúðarhús
Fyrsti eigandi: Torfi Jónsson
Aðrir eigendur:
1900: Valgerður Guðnadóttir
1903: Ólafur Árnason
1905: Páll Guðmundsson
1930: Agnes Gísladóttir
1982: Guðrún Ásbjörg Magnúsdóttir
1990: ?
1998: Steinvör Haraldsdóttir og Gunnar Gunnarsson
Upphafleg staðsetning: Vatnsstígur 12, Reykjavík
Flutt: 2024 að Vatnsstíg 10, Reykjavík
Hvernig flutt: Í heilu lagi
Vatnsstígur 12 4

Vatnsstígur 12, Reykjavík, árið 2002. Ljósm.: Morgunblaðið/Golli. Sótt 11. júní 2025 af Freyja Jónsdóttir (2002, 5. nóvember). Vatnsstígur 12. Morgunblaðið, Blað C, bls. 46.

Vatnsstígur 12 2

Saga:

Torfi Jónsson fékk útmælda lóð við Vatnsstíg sunnan Lindargötu árið 1897. Hann fékk leyfi til að byggja á lóðinni íbúðarhús, 10 x 7 álnir að grunnfleti eða um 28 fermetrar. Síðar fékk lóðin númerið 12 við Vatnsstíg.1Freyja Jónsdóttir (2002, 5. nóvember). Vatnsstígur 12. Morgunblaðið, Blað C, bls. 46.

Í grein Freyju Jónsdóttur í Morgunblaðinu 5. nóvember 2002 segir m.a. um húsið:

Fyrsta brunavirðingin á eigninni var gerð 14. maí 1898. Þar segir að húsið sé byggt af bindingi, klætt utan með borðum, pappa og járni þar yfir. Á húsinu er járnþak á langböndum með stoppi í milli. Á hæðinni eru tvö íbúðarherbergi, eldhús með eldavél og geymsluherbergi. Þar er allt þiljað og málað og loftin milli hæða tvöföld.
Uppi í risi eru tvö herbergi, þiljuð og máluð og annað herbergið með eldavél. Við austurhlið hússins er skúr, byggður eins og það, 3½ x 2½ alin að grunnfleti.
Árið 1900 selur Torfi Valgerði Guðnadóttur [ekkju (1854-1925)] eignina. Hún á húsið ekki nema til 1903 en þá selur hún Ólafi Árnasyni. Í febrúar 1905 selur Ólafur Páli Guðmundssyni sem á húsið áfram. Í manntali sem tekið var í desember árið 1910 eru taldir til heimilis á Vatnsstíg 12: Páll Guðmundsson húsbóndi, fæddur 15. ágúst 18352Í Íslendingabók segir að Páll hafi verið fæddur 15. ágúst 1855. Sótt 11. júní 2025 af https://islendingabok.is/. á Þórustöðum í Saurbæjarhreppi, Guðrún Þorsteinsdóttir bústýra, fædd 29. október 1866 í Kolsholtshelli í Villingaholtshreppi, og börnin, Steinþóra Ágústa, fædd 12. ágúst 1895 á Stokkseyri, og Magnús fæddur 19. nóvember 1902 í Reykjavík.
Tvö önnur heimili voru í húsinu þótt plássið væri lítið. Þar bjuggu: Hallgerður Snorradóttir húskona, fædd 16. febrúar 18553Í Íslendingabók segir að Hallgerður hafi verið fædd 10. febrúar 1854 og dáið 28. júlí 1937. Sótt 11. júní 2025 af https://islendingabok.is/. á Selfossi, Sigurjón Halldórsson trésmíðanemi, fæddur 27. janúar 1888 og Margrét Oddsdóttir, námsstúlka, fædd 11. október 1891. Á þriðja heimilinu voru; Guðrún Eyjólfsdóttir húskona, fædd 10. febrúar 1848 í Eyjafjallahreppi og Eyjólfur Jónsson námsmaður, fæddur 6. júní 1886 á Seljalandi í Eyjafjallahreppi.
Sonurinn á heimilinu, Magnús Pálsson, hóf sjómennsku ungur og lauk stýrimannsprófi 1925. Hann sigldi til Spánar, Ítalíu og víðar erlendis. Hann var fyrst á v.s. Munin og á togurunum Tryggva gamla, Jóni Ólafssyni og Hannesi ráðherra. Magnús drukknaði 28. janúar 1941.
Kona hans var Agnes Gísladóttir, fædd 12. júní 1905 á Hæðarenda í Grímsnesi. Dóttir þeirra er Guðrún Ásbjörg Magnúsdóttir bankafulltrúi, sem fæddist í húsinu og ólst þar upp hjá móður sinni. Guðrún Ásbjörg var á fyrsta ári þegar faðir hennar drukknaði. Páll og Guðrún, foreldrar Magnúsar létust með stuttu millibili árið 1930. Mæðgurnar bjuggu áfram í húsinu og með þeim systir Agnesar, Sigurbjörg Gísladóttir. Guðrún Ásbjörg Magnúsdóttir segir að það hafi verið gott að eiga heima í húsinu. Á heimilinu var gestkvæmt enda systurnar úr sveit og heimilið miðsvæðis í borginni. Agnes Gísladóttir lést 6. nóvember 1982. Sigurbjörg systir hennar var þá látin fyrir tólf árum.
Guðrún Ásbjörg Magnúsdóttir seldi húsið árið 1990. Eftir það urðu nokkrum sinnum eigendaskipti á því. Þar var um tíma rekin dagvistun fyrir börn. Þá var skipt um tvo glugga að beiðni Brunamálastofnunar, það var gert öryggisins vegna að hafa gluggana með stórum opnanlegum fögum. Sömu eigendur gerðu trétröppur og pall við inngang á austurhlið hússins. …
Árið 1998 kaupa eignina hjónin Steinvör Haraldsdóttir leiðsögumaður og Gunnar Gunnarsson trésmiður. Eftir að húsið var komið í þeirra eigu var hafist handa við að gera það upp. Á hæðinni voru milliveggir teknir og opnað á milli eldhúss og stofu. Nýjar og smekklegar innréttingar voru settar í eldhúsið og smíðaði Gunnar hurðir úr panel á skápana. Gömul Rafha-eldavél var í eldhúsinu sem notuð er áfram.
Allir bitar í loftinu eru látnir njóta sín. Panillinn innan á veggjunum var unninn upp og málaður, einnig upphaflegar fjalir á gólfum. Stiginn upp í risið var gerður upp en hann var orðinn lúinn. Uppi eru tvö herbergi og bað. Búið er að skipta um gluggana í húsinu og þeir færðir sem næst upprunalegri mynd.
Gunnar byggði rúmgóðan bílskúr á lóðarmörkunum. Einnig gerði hann stóra verönd við austurhlið hússins (stækkaði þá sem fyrir var). Húsinu fylgir rúmgóð lóð og hugsa eigendur til þess að gera viðbyggingu við hliðina á húsinu sem verði að útliti eins og það.4Freyja Jónsdóttir (2002, 5. nóvember). Vatnsstígur 12. Morgunblaðið, Blað C, bls. 46.

Um og upp úr 2017 var farið að huga að nýbyggingum við Vatnsstíg. Þær fólu m.a. í sér að húsið númer 10a við Vatnsstíg var fjarlægt og húsið númer 12 var flutt á lóð þess. Þegar húsið var flutt árið 2024 var það sett á nýjan og hærri steinsteyptan kjallara.

 

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 11. júní, 2025

Heimildaskrá

Deila færslu

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 11. júní, 2025