Ingimundarhús, Ólafsfirði

Heiti: Sæmundarhús – Ingimundarhús - Stefánshús

Byggingarár: < 1909

Rifið: Um 1980 ?

Upphafleg notkun: Svínahús

Fyrsti eigandi: Páll Bergsson

Aðrir eigendur:

1909-1910: Ingimundur Halldórsson og Ólöf Einarsdóttir / Sæmundur Gunnar Steinsson og Magnea Margrét Magnúsdóttir

1920: Stefán Baldvinsson og Steinunn Þorsteinsdóttir / Ingimundur Halldórsson og Ólöf Einarsdóttir

Upphafleg staðsetning:

Rétt sunnan við Pálshús, Ólafsfirði, á gatnamótunum þar sem nú mætast Strand- og Aðalgata

Flutt:

Um 1950 í Fjósahverfi, Ólafsfirði

Saga:

Páll Bergsson (1871-1949) í Pálshúsi á Ólafsfirði „ … hóf snemma ræktun svína. Þau hafði hann í timburhús sem stóð rétt sunnan við hús hans. Hvernig svínunum reiddi af er ekki gott að segja en hitt er víst að húsið var á tímabilinu 1909-1910 gert að íbúðarhúsi. Var því skipt í tvennt, vestur- og austurenda. Þarna bjuggu Ingimundur Halldórsson [1862-1923] og Ólöf Einarsdóttir [1862-1942] með börnum sínum og Sæmundur Gunnar Steinsson [1882-1964] og Magný [á að vera Magnea] Margrét Magnúsdóttir [1892-1945]. Fólk þetta var allt Ólafsfirðingar.“¹

Þessi tvenn hjón voru skráð í Sæmundarhúsi frá árinu 1910 til 1915. Eftir það er húsið nefnt Ingimundarhús.²

Þau Ingimundur og Ólöf bjuggu í vestari hluta hússins, en árið 1920 keyptu hjónin Stefán Baldvinsson (1880-1960) og Steinunn Þorsteinsdóttir (1888-1958) eystri hluta hússins. Þá var húsið nefnt Stefánshús. Þau áttu fjögur börn og voru með einn leigjanda.

Húsið var timburhús með járnþaki og var stærð þess 6,3 x 5,65 m. Kjallari var undir öllu húsinu. Það stóð þar sem nú eru gatnamót Strandgötu og Aðalgötu. Laust eftir 1950 var það flutt vestur fyrir bæinn, í svokallað Fjósahverfi í vesturhluta bæjarins þar sem bæjarbúar höfðu fjárhús og fjós. Þar var húsið lengi notað sem salthús.³

Árið 1980 ákvað Ólafsfjarðarbær að hætt skyldi skepnuhaldi í Fjósahverfi og kofaþyrpingin þar rifin. Gera má ráð fyrir að salthúsið hafi þá verið fjarlægt hafi það ekki verið gert fyrr.⁴

Leitarorð: Ólafsfjörður

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 7. maí, 2026

Heimildaskrá

1
Friðrik G. Olgeirsson (1984). Hundrað ár í Horninu. Saga Ólafsfjarðar 1883-1944 þéttbýlismyndun, fiskveiðar og fiskvinnsla, bls. 99. Ólafsfirði: Ólafsfjarðarkaupstaður. ↩︎
2
Þjóðskjalasafn Íslands. Sóknarmanntöl. Ólafsfjarðarprestakall. ↩︎
3
Friðrik G. Olgeirsson (1984), bls. 122; Friðrik G. Olgeirsson (2026, 5. maí). Tölvupóstur. ↩︎
4
Hrossin burt úr bænum (1981, 22. september). Tíminn, 65. árg., 213. tbl., bls. 6. ↩︎

Deila færslu

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 7. maí, 2026