Gröf, Hvalfjarðarsveit

Pétur Sigurðsson (1839-1914) settist að í Króki á Akranesi árið 1874 ásamt konu sinni Þuríði Jónsdóttur (1851-1929). Þá var Króksbærinn æði lélegur svo Pétur endurbyggði hann á árunum 1877 til 1878. Árið 1901 byggði hann svo hús það sem hér er til umfjöllunar. Húsið stóð þar sem nú er Krókatún 3 á Akranesi.¹Ólafur B. Björnsson (1948, 1. september). Hversu Akranes byggðist. 3. kafli. – 1840-1870. Byggðin eykst og færist ofar. Akranes, 7. árg., 9.-12. tbl., bls. 124-130.

Ekki stóð mikill styrr eða stormur um þau Krókshjón. Bæði sérlega astillt og hæglát. Sérstaklega Þuríður. Þau voru bæði ákaflega þrifin og gengu vel um sitt, utan húss og innan. Mun Þuríður hafa verið það sem kallað var „nosturs þrifina“. Á þeim tíma munu færri honum hafa daglega – eftir mestu annir að morgni – hafa klæðst peysufötum og skotthúfu … ²Ólafur B. Björnsson (1948, 1. september), bls. 126.

Árið 1920 seldi Þuríður húsið og flutti til Reykjavík. Húsið keyptu þau Sigursteinn H. Þorsteinsson (1891-1926) skipstjóri og Júlíana Gísladóttir (1897-1977). Eftir andlát Sigursteins árið 1926 bjó Júlíana áfram í Króki með Sigríði (1923-2009) dóttur sinni og hennar manni, Hákoni Björnssyni (1919-2011) rafvirkjameistara, Júlína var „… [var] feiknaleg vinnumanneskja, dygg og dugleg, hyggin og sparsöm.“ Hún ræktaði kartöflur í miklum og góðum kartöflugörðum í Króki, sem var henni talsverð búbót.³Ólafur B. Björnsson (1948, 1. september), bls. 126-127.

Þegar Sigríður og Hákon byggðu sér nýtt hús á lóðinni var gamla húsið flutt að Gröf í Skilmannahreppi (nú Hvalfjarðarsveit). Það voru hjónin Eiríkur Jónsson (1909-2001) og Guðveig Jónsdóttir (1908-2002) sem fluttu húsið í heilu lagi að Gröf ásamt syni þeirra hjóna, Jóni Eiríkssyni (f. 1934), en árið 1966 keyptu þeir feðgar jörðina. Húsið var rifið þegar byggt var nýtt hús á jörðinni árið 1999.⁴Ásmundur Ólafsson (2016). Á Akranesi. Þættir um sögu og mannlíf, bls. 120. Akranesi: mth.; Sigurbaldur Kristinsson (2023, 28. maí). Munnleg heimild; Ruth Hallgrímsdóttir (2023, 28. maí). Munnleg heimild; Minning: Eiríkur Tómasson Jónsson (2001, 26. október). Morgunblaðið, 89. árg., 245. tbl., bls. 51.

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 25. september, 2024

Heimildaskrá

• 1
  Ólafur B. Björnsson (1948, 1. september). Hversu Akranes byggðist. 3. kafli. – 1840-1870. Byggðin eykst og færist ofar. Akranes, 7. árg., 9.-12. tbl., bls. 124-130.
• 2
  Ólafur B. Björnsson (1948, 1. september), bls. 126.
• 3
  Ólafur B. Björnsson (1948, 1. september), bls. 126-127.
• 4
  Ásmundur Ólafsson (2016). Á Akranesi. Þættir um sögu og mannlíf, bls. 120. Akranesi: mth.; Sigurbaldur Kristinsson (2023, 28. maí). Munnleg heimild; Ruth Hallgrímsdóttir (2023, 28. maí). Munnleg heimild; Minning: Eiríkur Tómasson Jónsson (2001, 26. október). Morgunblaðið, 89. árg., 245. tbl., bls. 51.