Gránugata 14, Siglufirði

Árið 1907 lauk Guðmundur Hallgrímur Tómasson Hallgrímsson (1880-1942) embættisprófi í læknisfræði. Sumarið 1910 var hann skipaður læknir í Höfðahverfislæknishéraði í Grýtubakkahreppi.  Um haustið kvæntist hann Camillu Theresu Thorsdóttur Jensen (1887-1968). Þau hafa eflaust séð fyrir sér að um framtíðarstarf væri að ræða því þau fengu strax Anton Jónsson skipasmið á Akureyri til að byggja fyrir sig íbúðarhús á Kljáströnd. En áform þeirra breyttust þegar Guðmundi bauðst staða héraðslæknis á Siglufirði.

Fyrsta dag júnímánaðar árið 1911 var Guðmundur T. Hallgrímsson skipaður héraðslæknir á Siglu­firði og gegndi hann því embætti til 10. apríl 1934. Þegar þau hjón fluttu til Siglufjarðar kom Anton smiður aftur með menn sína, tók húsið niður og reisti að nýju við Gránugötu 14 á Siglufirði.¹Björn Ingólfsson (2013). Brot úr byggðarsögu. Mannlíf í Grýtubakkahreppi í 150 ár, bls. 228 og 239. Reykjavík: Bókaútgáfan Hólar.

Guðmundur blandaðist með marg­víslegum hætti í stjórn bæjarins og þótti hann gáfumaður góður og slyngur læknir. Sérstaklega var hann einkar laginn við að greina sjúkdóma.²Ingólfur Kristjánsson (1988). Siglufjörður 1818 – 1918 – 1988. 170 ára verslunarstaður. 70 ára kaupstaðarréttindi. [Reykjavík:] Myllu Kobbi. Hins vegar átti hann við heilsubrest að stríða frá unga aldri, sem ágerðist með aldrinum. Virðist hann m.a. hafa átt erfitt með gang, en í frásögn um snjóflóðið mikla úr Skollaskál í apríl 1919 segir þetta um lækninn:

Ekki tókst að koma lækni á staðinn sama dag og fólkið var grafið upp. Læknir var þá Guðmundur T. Hallgrímsson, var hann lítt fær til gangs, en ófærð geysileg. Var reynt að fara leirurnar og bera lækninn, en krapaelgur var svo mikill, einkum er austar dró, að leiðangurinn varð að snúa aftur og komst til sama lands við illan leik. Sendi læknirinn meðul og fyrirmæli um, hversu með skyldi fara. Næsta dag var veður betra, og gat hann þá farið á skíðum að vitja fólksins.³Ólafur Jónsson, Sigurjón Rist og Jóhannes Sigvaldason (1992). Skriðuföll og snjóflóð. Þriðja bindi. Snjóflóðaannáll, bls. 214. Reykjavík: Skjaldborg.

Í minningargrein um Guðmund segir m.a.:

Hann var glæsimenni hið mesta og tiginmannlegur svo af bar.
Hann var fluggáfaður og fjölmenntaður, orðhagur og snjallur í máli.
Hann talaði svo fagra íslenzku, að slíks munu fá dæmi á þessum tímum.
Hann var hinn gagnfróðasti maður um bókmenntir og listir, svo að fáir voru hans jafnokar.
En langelskastur var hann þó að bókmenntagersemum Íslendinga og íslenzkri ættvísi.⁴Sigurður Björgólfsson (1942, 4. apríl). Guðmundur T. Hallgrímsson fyrrverandi héraðslæknir í Siglufirði. Siglfirðingur, 14. árg., 9. tbl., bls. 1.

Gránugata 14 meðan kosningaskrifstofa Vigdísar Finnbogadóttur var í húsinu, skömmu áður en það var rifið. Ljósm.: Steingrímur Kristinsson. Siglo.is. Myndasafn. Mynd nr. 14-80-0187-15

Húsið númer 14 við Gránugötu var kallað Læknishús. Verkalýðsfélögin á Siglufirði áttu það um skeið og höfðu þar skrifstofur sínar. Auk þess hafði Tónlistarskóli Sigursveins D. Kristinssonar þar aðstöðu. Húsið var rifið skömmu eftir að þar var kosningaskrifstofa vegna forsetaframboðs Vigdísar Finnboga­dóttur árið 1980.⁵Örlygur Kristfinnsson (2010, 15. maí). Munnleg heimild.

Leitarorð: Siglufjörður

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 17. febrúar, 2024

Heimildaskrá

• 1
  Björn Ingólfsson (2013). Brot úr byggðarsögu. Mannlíf í Grýtubakkahreppi í 150 ár, bls. 228 og 239. Reykjavík: Bókaútgáfan Hólar.
• 2
  Ingólfur Kristjánsson (1988). Siglufjörður 1818 – 1918 – 1988. 170 ára verslunarstaður. 70 ára kaupstaðarréttindi. [Reykjavík:] Myllu Kobbi.
• 3
  Ólafur Jónsson, Sigurjón Rist og Jóhannes Sigvaldason (1992). Skriðuföll og snjóflóð. Þriðja bindi. Snjóflóðaannáll, bls. 214. Reykjavík: Skjaldborg.
• 4
  Sigurður Björgólfsson (1942, 4. apríl). Guðmundur T. Hallgrímsson fyrrverandi héraðslæknir í Siglufirði. Siglfirðingur, 14. árg., 9. tbl., bls. 1.
• 5
  Örlygur Kristfinnsson (2010, 15. maí). Munnleg heimild.