Ásgarður, Raufarhöfn

Heiti: Ásgarður

Byggingarár: 1925

Brann: 2008

Fyrsti eigandi: Sigurður Jóhannsson (o. fl. ?)

Aðrir eigendur:

≈ 1930 ?: Ágúst Nikulásson og Steinunn Óladóttir

1957: Ásgeir Júlíus Ágústsson

Upphafleg staðsetning:

Á nesi sunnarlega við voginn á Raufarhöfn

Flutt:

Um 1930 var húsið flutt nokkru ofar

Hvernig flutt: Dregið upp á nesið í heilu lagi

Ásgarður. Ljósmynd úr safni Jónasar Hreinssonar.

Ásgarður er fyrir miðri mynd. Ljósmynd úr safni Jónasar Hreinssonar.

Saga:

Sigurður Jóhannsson (1891-1946) hóf sjómannsferil sinn 14 ára að aldri þegar hann réðst kokkur á skútu frá Fáskrúðsfirði og upp frá því var sjómennska hans ævistarf. Árið 1915 kvæntist hann Borghildi Einarsdóttur (1898-1981), en árið áður keypti Sigurður árabáta og gerðist sjálfs sín. Þau bjuggu á Eskifirði, en árið 1924 fór Sigurður að gera út frá Raufarhöfn því þaðan var styttra á miðin við Langanes og hægara að afla beitu.¹

Einar Bragi sonur Sigurðar skrifaði endurminningar sínar og gaf út í bókinni Af mönnum ertu kominn. Þar segir hann m.a.:

Sumarið ’25 lét Sigurður smíða reisulegt hús á Raufarhöfn, sennilega í félagi við Baldurshagabræður; minnsta kosti hafði Drangey þar viðlegu líka. Það stóð fyrst niðri á nesi sunnarlega við voginn þar sem aðdýpi var nóg, en síðar flutt nokkru ofar og notað til íbúðar. Það nefndist Ásgarður og var með snotrari húsum á Raufarhöfn þegar ég kom þangað fyrst ´41. Ágúst Nikulásson átti það þá og bjó þar flest sín Raufarhafnarár. Það stóð enn með prýði þegar ég gekk þar um í sumar leið (´84).²

Þegar húsið var flutt var það dregið upp á nesið og sett þar á nýjan steinsteyptan kjallara. Það stóð þá um 40 m norðaustur af beygjunni nyrst á Víkurbraut þar sem Framnesvegur tekur við og liggur til vesturs.³

Einar Bragi segir að Ágúst hafi framan af ævi átt heima á Eskifirði í mörg ár, en fluttist til Raufarhafnar um miðjan aldur og ílentist þar. Um tíma var hann formaður verkamannafélagsins, „stéttvís karl og stöðuglyndur“.⁴

Ágúst Nikulásson (1885-1955) sjó- og útgerðarmaður var kvæntur Steinunni Óladóttur (1888-1947). Þau fluttu til Raufarhafnar árið 1926. Líklega stóðu þau fyrir því að draga húsið upp á nesið og bjuggu þar síðan til ársins 1957. Síðan bjó sonur hans, Ásgeir Júlíus Ágústsson (1924-2000), ásamt konu sinni í húsinu.⁵

Þegar húsið var virt til brunabóta árið 1932 var eigandi þess sagður vera Ágúst Nikulásson. Húsið var sagt timburhús, ein hæð á steinsteyptum kjallara. Grunnflötur þess var 39 fermetrar. Á hæðinni voru 3 stofur, eldhús, gangur og anddyri, sem var 4 fermetrar. Steinsteyptur reykháfur var á húsinu og í því var ein eldavél og ofn. Kjallaranum var skipt í tvennt, fjós og geymslu.⁶

Örlög hússins urðu þau að það var brennt til grunna á æfingu slökkviliðsins á Raufarhöfn í september 2008.⁷

Ásgarður brennur í september 2008. Heimild: Ágústa V. Svansdóttir (2011). Raufarhöfn. Húsin í bænum. Útg.: Höfundur.

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 11. mars, 2026

Heimildaskrá

1
Einar Bragi (1985). Af mönnum ertu kominn. Reykjavík: Mál og menning.
2
Einar Bragi (1985), bls. 125.
3
Ágúst Ásgeirsson (2024, 23. apríl). Sótt 23. apríl 2024 af https://www.facebook.com/groups/raufarhofn; Eyrún Guðmundsdóttir (2025, 14. október). Sótt af https://www.facebook.com/groups/raufarhofn.
4
Einar Bragi (1985), bls. 124.
5
Víglundur Þór Þorsteinsson (2022, 11. mars). Heimaslóð. Ágúst Nikulásson (Uppsölum). Sótt 23. apríl af https://heimaslod.is/index.php/%C3%81g%C3%BAst_Nikul%C3%A1sson_(Upps%C3%B6lum); Ágúst Ásgeirsson (2024, 23. apríl).
6
Virðingabók Brunabótasjóð Íslands fyrir Raufarhafnarumboð 1932-1933. Héraðsskjalasafn Norður Þingeyinga. HRP-455/1, bls. 69. Sótt 14. október 2025 af https://issuu.com/heradsskjalasafnthingeyinga/docs/hrp-455-1?fr=sZTIxZjcxNzA4MTQ.
7
Ágúst Ásgeirsson (2024, 23. apríl); Ágústa V. Svansdóttir (2011). Raufarhöfn. Húsin í bænum. Útg.: Höfundur.

Deila færslu

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 11. mars, 2026