Áhaldahús Siglufjarðar við Norðurgötu, Siglufirði

Við Eyrargötu 26 á Siglufirði, á horni Eyrargötu og Túngötu, byggði Guðbrandur Vigfússon hús árið 1925, sem ætið var kennt við hann og kallað Brandarhúsið.¹Örlygur Kristfinnsson (2023). Fólkið á Eyrinni. Smámyndir og þættir, bls. 247. Siglufirði: Söluturninn; Harpa Grímsdóttir (1998, desember). Byggingarár húsa á Siglufirði, bls. 13. Reykjavík: Veðurstofa Íslands. „Þetta var mikið hús á siglfirskan mælikvarða, á tveimur hæðum auk kjallarans. Þar voru innréttaðar allt að fimm íbúðir, að vísu fremur litlar og þröngar en þar bjó fjöldi fólks.“²Örlygur Kristfinnsson (2023), bls. 247.

„Í bæ uppnefna og viðurnefna dugði ekki Brandarhúsnafnið eitt því um skeið fékk það nýtt heiti, Meyjaskemman. Nafnið mun vera dregið af konum tveimur sem bjuggu í kjallaranum og siðgæðisvaktinni í bænum þótti vera full gestrisnar.“³Örlygur Kristfinnsson (2023), bls. 247.

Í byrjun desember 1958 kviknaði í húsinu og misstu þar 20 manns (þrjár fjölskyldur) aleigu sína, en engin meiðsl urðu á fólki. Húsið var þá í eigu Siglufjarðarbæjar, sem var með verkstæði og verkfærageymslu í kjallaranum.⁴Húsbruni á Siglufirði í gær (1958, 4. desember). Vísir, 46. árg., 270. tbl., bls. 8.

Brandarhúsið flutt. Ljósm.: Steingrímur Kristinsson. Trölli.is. Jón Ólafur Björgvinsson. Horfin eru hús og heill æskuheimur! 1. hluti. sótt 17. mars 2024 af https://trolli.is/horfin-eru-hus-og-heill-aeskuheimur-1-hluti-55-myndir/.

Ekki virðist hafa verið búið í húsinu eftir brunann, en „… skömmu síðar fór Brandarhúsið í heilmikla reisu um götur bæjarins. Það var tekið af steyptum grunni sínum og dregið á snjó af tveimur jarðýtum örstuttan spöl meðfram Túngötu, þá var tekin beygja til austurs og farið eftir Þormóðsgötu þar sem Brandarhúsið rétt sleikti norðurhlið Alþýðuhússins og síðan framhjá Tunnuverksmiðjunni og þriðjan beygjan tekin á Norðurgötu og húsinu loks rennt inn á auða lóð milli Norðurgötu og Eyrargötu. Þar var Brandarhúsið sett niður á nýjan grunn og þannig var til Áhaldahús bæjarins og notað sem þjónustumiðstöð fyrir bæjarbúa nokkuð fram á tíunda áratuginn er það var rifið.“⁵Örlygur Kristfinnsson (2023), bls. 249. Á ljósmyndum sést að viðbygging undir kvisti á norðuhlið hússins var fjarlægð fyrir flutninginn.

Leitarorð: Siglufjörður

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 21. mars, 2024

Heimildaskrá

• 1
  Örlygur Kristfinnsson (2023). Fólkið á Eyrinni. Smámyndir og þættir, bls. 247. Siglufirði: Söluturninn; Harpa Grímsdóttir (1998, desember). Byggingarár húsa á Siglufirði, bls. 13. Reykjavík: Veðurstofa Íslands.
• 2
  Örlygur Kristfinnsson (2023), bls. 247.
• 3
  Örlygur Kristfinnsson (2023), bls. 247.
• 4
  Húsbruni á Siglufirði í gær (1958, 4. desember). Vísir, 46. árg., 270. tbl., bls. 8.
• 5
  Örlygur Kristfinnsson (2023), bls. 249.