Skógar, Móskógum, Skagafirði

Árið 1906 var reist sjúkrahús við Aðalgötu 1 á Sauðárkróki. Húsið stendur enn, en þar er nú safnaðarheimili Sauðárkrókskirkju.¹Eyrún Sævarsdóttir, Sigrún Fossberg Arnardóttir, Sólborg Una Pálsdóttir og Sólveig Olga Sigurðardóttir (2018, deember). Húsakönnun Sauðárkróks. Norðurhluti gamla bæjar, [bls. 29]. Sauðárkróki: Héraðsskjalasafn Skagfirðinga. Ekki er vitað hvenær byggður var þurrkhjallur sá sem stóð á baklóð sjúkrahússins og virtur var árið 1916. Um hann segir þá í Virðingabók: „Þurrkhjallur: Útveggir úr timbri, þak úr timbri og járni. Mál: 7,65 x 3,85.“

Árið 1933 var skúrnum á lóð sjúkrahússins lýst þannig: „Skúr sjúkrahússins: Húsið er ein hæð með skúrþaki, allt þiljað að innan og stoppað milli þilja. Húsið er hólfað í tvennt og er líkhús í öðrum enda hússins en hænsnahús í hinum. Húsið raflýst með tveimur rafmagnslömpum.“²Guðný Zoëga og Sólveig Olga Sigurðardóttir (2018). Verndarsvæði í byggð – Sauðárkrókur. Fornleifaskráning, bls. 51. Byggðasafn Skagfirðinga. Rannsóknaskýrlsur 2018/200.

Í viðtali við Ottó A. Michelsen (1920-2000), sem ólst upp á Sauðárkróki, kemur fram að hann hafi komið sér upp aðstöðu í líkhúsinu til að gera skíði. Hann segir í viðtalinu:

Reyndar stóð ég að skíðaframleiðslu sjálfur í tvo vetur. Þá kom ég mér upp smáverkstæði í líkhúsinu á Króknum þar sem ég lengdi tunnustafi, fékk kassafjalir hjá pabba, setti klossa á og leðurreim yfir og rétti svo skíðin út um glugga á líkhúsinu. Áttatíu aura fékk ég fyrir parið.
Það var fremur sjaldan sem lík stóðu þarna uppi, en þegar svo var hætti maður sér auðvitað ekki inn. Þrátt fyrir óskaplega myrkfælni lét maður sig nú hafa þetta, svona var athafnaþráin mikil. Sennilega hefur hún verið myrkfælninni yfirsterkari.³Guðbrandur Magnússon (1981, 1. september). Athafnaþráin sigraði myrkfælnina í líkhúsinu, bls. 277. Heima er bezt, 31. árg., 9. tbl., bls. 276-284.

Starfsemi sjúkrahússins flutti í nýreist sjúkrahús árið 1961 og ekki þurfti að nota skúrinn lengur sem líkhús.

Sumarhúsið Skógar árið 2016. Heimild: Hjalti Pálsson, Egill Bjarnason og Kári Gunnarsson (2017). Byggðasaga Skagafjarðar. VIII. bindi. Fellshreppur – Haganeshreppur, bls. 296. Ritstjóri og aðalhöfundur: Hjalti Pálsson. Sauðárkróki: Sögufélag Skagfirðinga.

Árið 1973 fengu Gottskálk Rögnvaldsson (1927-2015) og Unnur Jónsdóttir (1931-2011) á Siglufirði gamla líkhúsið á Sauðárkróki og fluttu það í Móskóga á Bökkum í Skagafirði og nýttu sem sumarhús. Nokkrum árum síðar byggðu þau við húsið þannig að grunnflötur þess telst vera 42 fermetrar. Húsið stendur enn um 240 metra suðaustur frá íbúðarhúsinu í Móskógum. „Ekki virðist uppruninn hafa komið að sök því að eigandi hefur sagt sérlega góðan anda vera í húsinu.“⁴Hjalti Pálsson, Egill Bjarnason og Kári Gunnarsson (2017). Byggðasaga Skagafjarðar. VIII. bindi. Fellshreppur – Haganeshreppur, bls. 296. Ritstjóri og aðalhöfundur: Hjalti Pálsson. Sauðárkróki: Sögufélag Skagfirðinga.

Leitarorð: Skagafjörður – Sauðárkrókur – Aðalgata

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 13. september, 2024

Heimildaskrá

• 1
  Eyrún Sævarsdóttir, Sigrún Fossberg Arnardóttir, Sólborg Una Pálsdóttir og Sólveig Olga Sigurðardóttir (2018, deember). Húsakönnun Sauðárkróks. Norðurhluti gamla bæjar, [bls. 29]. Sauðárkróki: Héraðsskjalasafn Skagfirðinga.
• 2
  Guðný Zoëga og Sólveig Olga Sigurðardóttir (2018). Verndarsvæði í byggð – Sauðárkrókur. Fornleifaskráning, bls. 51. Byggðasafn Skagfirðinga. Rannsóknaskýrlsur 2018/200.
• 3
  Guðbrandur Magnússon (1981, 1. september). Athafnaþráin sigraði myrkfælnina í líkhúsinu, bls. 277. Heima er bezt, 31. árg., 9. tbl., bls. 276-284.
• 4
  Hjalti Pálsson, Egill Bjarnason og Kári Gunnarsson (2017). Byggðasaga Skagafjarðar. VIII. bindi. Fellshreppur – Haganeshreppur, bls. 296. Ritstjóri og aðalhöfundur: Hjalti Pálsson. Sauðárkróki: Sögufélag Skagfirðinga.