Þingholtsstræti 28, Reykjavík

Um húsið sem nú (2024) er númer 28 við Þingholtsstræti í Reykjavík segir í húsakönnun sem gerð var árið 2011:

Lóðin Þingholtsstræti 27 tilheyrði áður Skálholtstúni. Á henni stóð torfbær sem nefndur var í upphafi Bær, síðar Halldórsbær og að endingu Syðstibær. Árið 1897 keypti Jón Jensson yfirdómari bæinn. Jón var bróðursonur Jóns Sigurðssonar forseta. Hann fékk byggingarleyfi fyrir nýju húsi á lóðinni árið 1897 og var það virt fyrsta sinni í ágúst 1898. Húsið var byggt á því tímabili sem kalla má hápunkt íslenskrar timburhúsagerðar, þegar reist voru stór timurhús bæði til íbúðar og atvinnurekstrar í miðbænum. Húsið var einlyft timburhús með miðjukvisti og kjallara. Það var klætt með timbri en með járni á austurhlið og suðurgafli. Árið 1923 var virtur inngönguskúr úr bindingi við austurhlið hússins. Árið 1935 voru sólsvalir á kvisti götumegin teknar af sökum fúa. Árið 1947 var byggt nýtt íbúðarhús og prentsmiðja á lóðinni. Þetta nýja hús þrengdi mjög að gamla húsinu þar sem það var byggt upp að tröppum aðaldyra eða um 1 metra frá SA-gafli. Þar náði sólin ekki til og skemmdist því sú hlið af fúa og ryði.
Árið 1975 kom upp eldur í húsinu og skemmdist það talsvert eða um 60% af öllu húsinu. Húsið var þó heillegt að utan og virtust stórviðir þess óskemmdir nema hvað viðkom sperrum og þaki. Þrátt fyrir að húsið hafi orðið fyrir skemmdum vegna brunans studdi borgarminjavörður endurbyggingu þess eindregið vegna menningarsögulegs gildis þess. Í desember 1977 kom aftur upp eldur húsinu og lést einn maður. Í júní 1978 var húsið flutt yfir götuna á lóðina nr. 28 við Þingholtsstræti og endurbyggt þar sem næst upphaflegri gerð.¹Helga Maureen Gylfadóttir og Guðný Gerður Gunnarsdóttir (2011). Húsakönnun. Grundarstígur – Skálholtsstígur – Þingholtsstræti – Spítalastígur, bls. 39. Skýrsla nr. 156. Reykjavík: Minjasafn Reykjavíkur.

Jón Jensson (1855-1915) var kvæntur Sigríði Hjaltadóttur (1860-1950) og eignuðust þau fjögur börn. Jón var skipaður yfirdómari við landsyfirdóm árið 1908 og var háyfirdómari 1911-1912. Hann var bæjarfulltrúi í Reykjavík frá 1891 til 1903 og aftur frá 1908 til 1914 og þingmaður Reykvíkinga á árunum 1894 til 1900. Jón bjó í húsi sínu til dauðadags.²Alþingi. Alþingismannatal. Jón Jensson. Sótt 18. apríl 2024 af https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=308; Sigurður Þórðarson (1926). Jón Jensson yfirdómari. Andvari, 51. árg., 1. tbl., bls.  5-11.

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 18. apríl, 2024

Heimildaskrá

• 1
  Helga Maureen Gylfadóttir og Guðný Gerður Gunnarsdóttir (2011). Húsakönnun. Grundarstígur – Skálholtsstígur – Þingholtsstræti – Spítalastígur, bls. 39. Skýrsla nr. 156. Reykjavík: Minjasafn Reykjavíkur.
• 2
  Alþingi. Alþingismannatal. Jón Jensson. Sótt 18. apríl 2024 af https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=308; Sigurður Þórðarson (1926). Jón Jensson yfirdómari. Andvari, 51. árg., 1. tbl., bls.  5-11.