Skógargata 17b, Sauðárkróki

Guðmundur Jónsson frá Miklagarði, síðar baðvörður, reisti þetta hús árið 1901 við Aðalgötu 22 B á Sauðárkróki. Árið 1915 flutti Kristján Hansen frá Sauðá húsið að Skógargötu 17 B þar sem það stendur enn. Líklegt er talið að húsið hafi verið í hættu vegna sjávargangs við Aðalgötu og því verið forðað frá því að verða hafinu að bráð. Fyrst nefndist húsið Brimgarður og hefur hefur eflaust borið nafn með rentu. Eftir flutninginn var húsið nefnt Sauðá.¹Kristmundur Bjarnason (1969). Saga Sauðárkróks. Fyrri hluti fram til ársins 1907, bls. 201. [Sauðárkróki:] Sauðárkrókskaupstaður; Unnar Ingvarsson (2009, 1. október). Tölvupóstur; Kristján Már Kárason (2010, 22. júlí). Munnleg heimild og tölvupóstur; Eyrún Sævarsdóttir, Sigrún Fossberg Arnardóttir, Sólborg Una Pálsdóttir og Sólveig Olga Sigurðardóttir (2018, deember). Húsakönnun Sauðárkróks. Norðurhluti Gamla bæjar, [bls. 113]. Sótt 27. október 2023 af https://husaskraning.minjastofnun.is/Husakonnun_173.pdf.

Árið 1904 er húsinu lýst á þennan veg en húsið var þá sameign þeirra Guðmundar Jónssonar og Ólafs Briem:

Virðing á húsi Guðmundar Jónssonar Sauðárkrók
Lengd hússins 14 ál. Breidd 7 al., hæð undir þak 3.18 hæð upp í sperrutopp 6.12″, málað utan, þakið klætt með sandpappa.
Stofa er í suðurenda, að austanverðu 4.19″ að lengd og 3.22″ að breidd.
Vestan af stofunni er svefnherbergi 5.6″ að lengd, 2.14 að breidd, stofan og herbergið er með pappa, lögðum neðan á loft og málað, en betrektum veggjum og eikmáluðum hurðum. Nýr magasínofn er í stofunni. Norður af stofunni er eldhús, að lengd 3.18″, breidd 3.21″
Vestan af eldhúsi er búr, að lengd 3.4″ breidd 2.14″. Í þessu plássi er alþiljaður klæðaskápur, sem tekur yfir breidd búrsins. Loft og veggir málað. Nýleg eldavél fríttstandandi með bakaraofni er í eldhúsi. Hæð undir loft í þessum pörtum hússins er 3.16″.
Norðurendi hússins er geymsluhús með lofti, óþiljað og ekki golflagt. Hæð undir loft 3.4″, port 10″ og hæð undir mænir 3.5″. Kjallari er undir húsinu, lengd 4 al. breidd 5.12″, hæð undir loft 3.3″, hlaðinn úr grjóti og sementaður. Skúr fyrir útidyrum 2.4″, lengd, 2.4″ breidd, hæð 3 al., með steyptum steintröppum. Loftið í syðri part hússins er óinnréttað og brúkað fyrir geymslupláss.²Kristján Már Kárason (2010, 22. júlí).

Í Virðingabók fyrir Sauðárkrók 1916-1917 er húsinu lýst þannig:

4 íbúðarherbergi, 1 eldhús, 1 forstofa, 1 forstofuskúr við vesturhlið hússins.
Loftið óinnréttað. Húsið er ein hæð porti og steinsteyptur kjallari undir því öllu, óinnréttaður. Salerni við vesturhlið hússins. Steinsteyptur reykháfur.
9 x 4 1/2 x 2.35. Innveggir 4 og gluggar 12. Útveggir úr timbri og þak úr timbri og pappa.³Unnar Ingvarsson (2009, 1. október).

Undanfarin ár hefur verið unnið að því að færa húsið í upprunalega mynd, sem er eigendum til mikils sóma.

Leitarorð: Sauðárkrókur

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 14. desember, 2023

Heimildaskrá

• 1
  Kristmundur Bjarnason (1969). Saga Sauðárkróks. Fyrri hluti fram til ársins 1907, bls. 201. [Sauðárkróki:] Sauðárkrókskaupstaður; Unnar Ingvarsson (2009, 1. október). Tölvupóstur; Kristján Már Kárason (2010, 22. júlí). Munnleg heimild og tölvupóstur; Eyrún Sævarsdóttir, Sigrún Fossberg Arnardóttir, Sólborg Una Pálsdóttir og Sólveig Olga Sigurðardóttir (2018, deember). Húsakönnun Sauðárkróks. Norðurhluti Gamla bæjar, [bls. 113]. Sótt 27. október 2023 af https://husaskraning.minjastofnun.is/Husakonnun_173.pdf.
• 2
  Kristján Már Kárason (2010, 22. júlí).
• 3
  Unnar Ingvarsson (2009, 1. október).