Þorvaldshús flutt frá Hafnargötu að Kirkjuvegi árið 1967. Ljósm.: Emil Páll Jónsson. Emil Páll Jónsson (2019, 14. janúar). Keflavík og Keflvíkingar. Sótt 23. febrúar 2023 af https://www.facebook.com/photo/?fbid=10215023429911605&set=gm.10155816899297213.
Þorvaldshús flutt frá Hafnargötu að Kirkjuvegi árið 1967. Ljósm.: Emil Páll Jónsson. Emil Páll Jónsson (2019, 14. janúar). Keflavík og Keflvíkingar. Sótt 23. febrúar 2023 af https://www.facebook.com/photo/?fbid=10215023429911605&set=gm.10155816899297213.

Kirkjuvegur 52, Keflavík

Heiti: Assistentahús - Bræðraborg – Bræðrahús – Árna Geirshús – Þorvaldshús - Kothús
Byggingarár: 1884
Upphafleg notkun: Íbúðarhús
Fyrsti eigandi: Norðfjörðsverslun
Aðrir eigendur:
1899: Árni Geir og Sigurður Þóroddssynir
1929: Þorvaldur Þorvaldsson og Guðrún Sveinbjörnsdóttir
Upphafleg staðsetning: Hafnargata 14, Keflavík
Flutt: 1967 að Kirkjuvegi 52 (áður nr. 48), Keflavík
Hvernig flutt: Í heilu lagi á bíl
Kirkjuvegur 52 2

Assistentahúsið við Hafnargötu. Marta Valgerður Jónsdóttir (1989). Keflavík í byrjun aldar. Minningar frá Keflavík, bls. 430. Reykjavík: líf og saga í samvinnu við Sögunefnd Keflavíkur.

20250813_131716

Kirkjuvegur 52, Keflavík, í ágúst 2025. Ljósm.: Höfundur.

Saga:

Líklega upphafleg teikning af Assistentahúsinu. Bjarni Guðmarsson (1997). Saga Keflavíkur 1890-1920, bls. 60. [Reykjanesbær:] Reykjanesbær.

Húsið sem nú er númer 52 við Kirkjuveg í Keflavík var byggt fyrir verslunarþjóna Knudtzons-verslunar árið 1884 og var því kallað Assistentahús. Lengst af var Ólafur Norðfjörð verslunar­stjóri

Knudtonsverslunar og var verslunin því jafnan kennd við hann og kölluð Norðfjörðs­verslun. Húsið stóð á lóð númer 14 við Hafnargötu. Árið 1899 keyptu bræðurnir Árni Geir (1863-1952) og Sigurður Þóroddssynir húsið. Eftir það var húsið nefnt Bræðrahús, Bræðraborg eða Árna-Geirshús.1Bjarni Guðmarsson (1997). Saga Keflavíkur 1890-1920, bls. 60. [Reykjanesbæ:] Reykjanesbær; Marta Valgerður Jónsdóttir (1989). Keflavík í byrjun aldar. Minningar frá Keflavík, bls. 54 og 429. Þrjú bindi. Niðjatöl tóku saman Guðleifur Sigurjónsson og Þorsteinn Jónsson, sem einnig ritstýrði. Reykjavík: Líf og saga í samvinnu við Sögunefnd Keflavíkur; Bjarni Guðmarsson (1992). Saga Keflavíkur 1766-1890, bls. 211. [Keflavík:] Keflavíkurbær.

Þeir bræður voru miklir athafnamenn, harðduglegir, fyrirhyggjusamir og lánsamir. Þeir gerðu út í sameiningu skip og var Árni Geir formaður á því. Var hann snilldar stjórnari, aflasæll og lángefinn í öllum sæförum.2Marta Valgerður Jónsdóttir (1989), bls. 429.

Sigurður flutti burtu úr Keflavík skömmu eftir að þeir bræður keyptu húsið, en Árni Geir virðist hafa búið í húsinu til ársins 1929 þegar hann flutti til Reykjavíkur ásamt eiginkonu sinni Margréti Þorfinnsdóttur.3Marta Valgerður Jónsdóttir (1989), bls. 429-434.

Heimili þeirra Margrétar og Árna Geirs var mikið myndarheimili og til fyrirmyndar í hvívetna, jafnt utan dyra sem innan. Fallegir og prýðilega hirtir grasblettir, ræktaðir í tíð þeirra hjóna, voru sinn hvoru megin hússins og götuprýði, en gróskumikil stofublóm stóðu í hverjum glugga og voru, auk þess að prýða heimilið, augnayndi vegfarenda. Voru þau hjón samhent um alla híbýlaprýði og snyrtimennsku, en Margrét var mikil myndarkona bæði í sjón og raun.4Marta Valgerður Jónsdóttir (1989), bls. 434.

Það voru hjónin Guðrún Sveinbjörnsdóttir (d. 1935) og Þorvaldur Þorvaldsson (1876-1965) sem keyptu húsið af Árna þegar þau fluttu til Keflavíkur árið 1929 frá Kothúsum í Garði. Því var húsið ýmist kallað Kothús eða Þorvaldshús upp frá því. Guðrún andaðist árið 1935 en árið eftir kvæntist Þorvaldur Ágústu Ebenezardóttur (1888-1965). Þorvaldur stundaði sjómennsku og búskap meðan sjón og kraftar leyfðu. „Höfðingsskapur, rausn og gestrisni ríki [sic.] á heimilunum í Kothúsum og Keflavík. Var húsráðendum ekki ljúft að nokkur færi frá garði, án einhverra veitinga.“5Guðm. Guðmundsson (1965, 4. apríl). Þorvaldur Þorvaldsson frá Kothúsum í Garði. Morgunblaðið, bls. 22.

 

Leitarorð: Reykjanesbær

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 14. ágúst, 2025

Heimildaskrá

  • 1
    Bjarni Guðmarsson (1997). Saga Keflavíkur 1890-1920, bls. 60. [Reykjanesbæ:] Reykjanesbær; Marta Valgerður Jónsdóttir (1989). Keflavík í byrjun aldar. Minningar frá Keflavík, bls. 54 og 429. Þrjú bindi. Niðjatöl tóku saman Guðleifur Sigurjónsson og Þorsteinn Jónsson, sem einnig ritstýrði. Reykjavík: Líf og saga í samvinnu við Sögunefnd Keflavíkur; Bjarni Guðmarsson (1992). Saga Keflavíkur 1766-1890, bls. 211. [Keflavík:] Keflavíkurbær.
  • 2
    Marta Valgerður Jónsdóttir (1989), bls. 429.
  • 3
    Marta Valgerður Jónsdóttir (1989), bls. 429-434.
  • 4
    Marta Valgerður Jónsdóttir (1989), bls. 434.
  • 5

Deila færslu

Höfundur: Guðlaug Vilbogadóttir.
Síðast uppfært 14. ágúst, 2025